Wpisy oznaczone tagiem logarytm

Masa gwiazd

Masa gwiazd Istnieje szereg tradycyjnie zdefiniowanych wielkości charakteryzujących ilość energii emitowanej przez gwiazdę. Ponieważ one wszystkie używają określenia „jasność”, aby sprecyzować, o jaką wielkość chodzi, odróżnia się przede wszystkim jasność obserwowaną gwiazdy i jej jasność absolutną. Pierwsza wielkość charakteryzuje ilość energii dochodzącej od danej gwiazdy do obserwatora na Ziemi, druga – ilość energii wysyłanej przez daną gwiazdę w otaczającą ją przestrzeń. Inaczej mówiąc, jasność widoma jest miarą oświetlenia Ziemi przez daną gwiazdę, natomiast jasność absolutna jest miarą mocy promieniowania danej gwiazdy. Ponadto wyróżnia się jasność bolometryczną i jasność barwną. Jasność bolometryczna dotyczy ilości energii wysyłanej przez gwiazdę w pełnym zakresie widma, natomiast jasność barwna – energii wysyłanej w pewnym, odpowiednio zdefiniowanym przedziale widma. Jasności gwiazd wyraża się w tradycyjnej skali wielkości gwiazdowych. Jest to skala logarytmiczna, w której wielkości gwiazdowe dwóch gwiazd wiążą się z docierającymi od nich na Ziemię strumieniami energii. Punkt zerowy skali został tak dobrany, aby najjaśniejsze gwiazdy widoczne na niebie miały obserwowaną wizualną wielkość gwiazdową bliską zera. Masy gwiazd są znacznie mniej zróżnicowane niż ich rozmiary, jasności czy też gęstości. Najmasywniejsze gwiazdy mają masy równe około stu mas Słońca. Są to tak zwane skrajne nadolbrzymy albo hiperolbrzymy. Gwiazdą o największej masie, szacowanej na około 190 mas Słońca jest HDE 269 810. Oszacowanie najmniejszych mas gwiazdowych jest nieco bardziej kłopotliwe. Wymaga bowiem rozstrzygnięcia, kiedy ciało świecące przestajemy uważać za gwiazdę, a zaczynamy traktować jako planetę. Między tymi dwoma grupami obiektów nie ma ostrej granicy. Jeśli jako konieczny element definicji gwiazdy przyjąć zachodzenie w jej wnętrzu (przynajmniej na jednym z etapów ewolucji) reakcji jądrowych, wówczas masa gwiazdy nie może być mniejsza niż około 0,085 masy Słońca. Takie właśnie masy mają czerwone karły leżące na dolnym krańcu tak zwanego ciągu głównego. Znane są jednak obiekty, które mają wyraźnie mniejsze masy, tym niemniej dla obserwatora nie różnią się znacząco od swych nieco masywniejszych i nieco jaśniejszych krewniaków, w których reakcje jądrowe zachodzą. Obiekty te świecą własnym światłem, a nie odbitym jak planety i w związku z tym powszechnie zalicza się je do gwiazd. Są to tak zwane brązowe karły.